السيد الخوئي (مترجم: نجمى / هريسى)
266
البيان في تفسير القرآن (بيان در علوم و مسايل كلى قرآن) (وزارت ارشاد) (فارسى)
آيه دوم : وَ إِنَّهُ لَكِتابٌ عَزِيزٌ . لا يَأْتِيهِ الْباطِلُ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَ لا مِنْ خَلْفِهِ تَنْزِيلٌ مِنْ حَكِيمٍ حَمِيدٍ « 1 » و اين قرآن ، كتابى است قطعا شكستناپذير كه هيچگونه باطلى نه از پيشرو و نه از پشت سر به سراغ آن نمىآيد ، چرا كه از سوى خداوند حكيم و شايسته ستايش نازل شده است . ( 1 ) - اين آيه شريفه قرآن مجيد را از انواع و اقسام باطل ، پاك و به دور معرفى مىكند . زيرا اگر در كلامى « نفى » متوجه طبيعت و موجوديت چيزى گردد ، تمام افراد و مصاديق آن را نفى خواهد كرد و اين آيه نيز طبيعت بطلان را از دامن مقدس قرآن زدوده و نفى كرده است . بنابراين هيچگونه بطلان كه تحريف نيز يكى از مصاديق آن است ، نمىتواند به ساحت قدس قرآن راه يابد . اشكال : طرفداران تحريف از اين دليل چنين جواب دادهاند كه : هدف آيه بيان مصونيت قرآن از تناقض در احكام و نفى كردن دروغ و بطلان از اخبار آن است و به اين گفتار با روايت علىّ بن ابراهيم قمى استشهاد مىكنند كه وى در تفسير خود از امام باقر ( ع ) آورده است كه : « قرآن نه به وسيلهء تورات ، انجيل و زبور كه پيش از آن بودند باطل مىشود و نه بعد از آن كتابى خواهد آمد كه به وسيلهء آن باطل شود . » و در مجمع البيان نيز از امام صادق ( ع ) نقل شده است كه : « در اخبار قرآن از گذشتگان ، باطل و دروغى نيست و به اخبار آن ، از آيندگان نيز خلاف و بطلانى راه ندارد . » پاسخ : اين گفتار در معناى آيه صحيح نيست زيرا اين دو روايت كه بدانها استشهاد مىشود بر اين امر ، دلالت ندارند كه منظور از بطلان تنها دروغ در اخبار و يا نسخ به وسيله كتابهاى قبلى و بعدى باشد بلكه اين دو روايت تنها بعضى از مصاديق و اقسام بطلان را كه به قرآن راه ندارد ، بيان مىكنند و مخصوصا اگر روايات ديگرى را « 2 » كه بر عموميت و وسعت معانى قرآن از نظر مفهوم و زمان و مكان دلالت دارند ، در نظر بگيريم ، حقيقت كاملا روشن مىشود كه منظور آيه شريفه اين است كه قرآن در تمام اعصار و قرون از هر نوع بطلان و از تحريف كه يكى از روشنترين و بارزترين اقسام و مصاديق بطلان است ، به دور و منزه و پاك است . گواه اين كه : تحريف از مصاديق و اقسام باطل ساختن چيزى است و قرآن آن را از ساحت
--> ( 1 ) فصلت / 41 ، 42 . ( 2 ) قسمتى از اين روايات را در بخش « فضيلت قرآن » آوردهايم ، به آنجا مراجعه شود .